Zin in een culinaire ontdekkingsreis? In China hoef je nooit lang te zoeken naar iets lekkers! Van dampende dumplings en geurige noedelsoep tot krokante Peking eend, pittige hotpot en kruidige barbecuegerechten uit Xinjiang. Je smaakpapillen komen hier niets tekort!
China heeft namelijk niet één keuken, maar een enorme verscheidenheid aan smaken, ingrediënten en eetgewoontes. Iedere regio heeft zijn eigen specialiteiten en vertelt daarmee een eigen verhaal. Eten is bovendien veel meer dan alleen iets om je honger mee te stillen. Het brengt families bij elkaar, is een teken van gastvrijheid en vormt een belangrijk onderdeel van de Chinese cultuur.
Vergeet dus even het beeld van de babi pangang en foe yong hai die je thuis bij de Chinees bestelt. De Chinese keuken in China is namelijk een stuk veelzijdiger en verrassender dan je misschien verwacht. Schuif aan bij een lokale eettafel, probeer eens iets wat je nog niet kent en laat je verrassen door de smaken van China. Want geloof ons: ook aan tafel valt hier ontzettend veel te ontdekken!
Eten is in China veel meer dan eten
Een Chinese maaltijd is vaak ook een gezellige en levendige aangelegenheid. In veel restaurants staan grote ronde tafels met in het midden een draaiplateau, ook wel een lazy Susan genoemd. Daarop worden de verschillende gerechten neergezet. Even draaien en je kunt overal bij! Zo kan iedereen een beetje van alles proeven, zonder dat je hoeft te vragen of iemand de schaal even doorgeeft. Van knapperige groenten en gestoomde vis tot vleesgerechten en dumplings: de tafel staat vaak behoorlijk vol.
En vergeet de thee niet! Die hoort echt bij de Chinese eetcultuur. Vaak staat er al een pot warme thee op tafel voordat het eten wordt geserveerd. Groene thee, jasmijnthee en oolong zijn populaire soorten. Thee wordt niet alleen gedronken om de dorst te lessen, maar is ook een teken van gastvrijheid. Bij een maaltijd wordt regelmatig thee bijgeschonken en het is heel gebruikelijk om je tafelgenoten ook thee aan te bieden. Een mooi detail: als iemand je kopje bijschenkt, kun je met twee vingers zachtjes op tafel tikken als bedankje. Een klein gebaar met een leuke betekenis!
Ook de balans tussen smaken, kleuren en ingrediënten is belangrijk. Zo wordt er veel aandacht besteed aan de combinatie van zoet, zuur, zout, bitter en umami. Daarnaast spelen de traditionele Chinese ideeën over yin en yang een rol bij de samenstelling van maaltijden. Verwarmende ingrediënten worden bijvoorbeeld gecombineerd met verkoelende producten, zodat er een goede balans ontstaat.
Laat je niet verrassen door het ontbreken van een mes en vork. Met stokjes eten hoort er helemaal bij!
Zeven regio's, zeven totaal verschillende keukens
China is enorm en dat merk je ook aan tafel. Klimaat, landschap, geschiedenis en de verschillende bevolkingsgroepen hebben allemaal invloed gehad op de lokale keuken. Een reis door China is daardoor ook een reis langs compleet verschillende culinaire tradities.
-
Sichuan: voor liefhebbers van pittig en uitgesproken
In de provincie Sichuan houden ze van uitgesproken smaken. Denk aan pepers, knoflook, gember en vooral de beroemde Sichuanpeper. Deze peper zorgt niet alleen voor pittigheid, maar ook voor een bijzonder tintelend en licht verdovend gevoel op je tong.
Een gerecht dat je hier zeker moet proberen is Mapo Tofu: zachte tofu in een kruidige, pittige saus met onder andere gefermenteerde bonen en vaak gehakt. Ook de beroemde Sichuan hotpot is een belevenis. Je krijgt een grote pan met borrelende bouillon op tafel, waarin je zelf vlees, groenten, paddenstoelen en tofu gaart. Vaak is de bouillon verdeeld in een milde en een zeer pittige helft.
-
Beijing: de beroemde Peking eend
In Beijing draait het onder andere om de beroemde Peking eend. De huid wordt bijzonder krokant bereid en het vlees wordt in dunne plakjes geserveerd. Je eet het traditioneel in kleine, zachte pannenkoekjes met lente-ui, komkommer en hoisinsaus. Een heerlijk gerecht en een echte klassieker!
Ook leuk om te proberen zijn de lokale noedelgerechten, zoals Zhajiangmian: noedels met een hartige saus van gefermenteerde sojabonen, vaak geserveerd met verschillende verse groenten.
-
Shanghai en Oost-China: verfijnd, licht zoet en vol smaak
In en rondom Shanghai zijn gerechten vaak wat subtieler en licht zoet van smaak. De regio staat bekend om haar rijke variatie aan vis, zeevruchten en verfijnde bereidingswijzen.
Een absolute favoriet zijn de Xiaolongbao: kleine gestoomde dumplings gevuld met vlees en een heerlijke warme bouillon. Pas wel op bij de eerste hap, want de soep binnenin kan behoorlijk heet zijn! Neem een klein hapje, laat de bouillon iets afkoelen en geniet.
Ook Hong Shao Rou, langzaam gestoofd buikspek in een saus van sojasaus, suiker en specerijen, is een geliefde specialiteit.
-
Guangdong en Hongkong: de kunst van dim sum
In Zuid-China, met name in Guangdong en Hongkong, is eten bijna een kunstvorm. Hier vind je de beroemde Kantonese keuken, die bekendstaat om haar verfijnde smaken en verse ingrediënten.
Begin je dag eens met yum cha: thee drinken in combinatie met dim sum. Dit zijn kleine hapjes die in bamboemandjes worden geserveerd. Denk aan gestoomde garnalendumplings (har gow), varkensvleesbroodjes (char siu bao), rijstrolletjes en kleine pasteitjes.
Het is een gezellige manier van eten, waarbij je verschillende gerechtjes bestelt en samen deelt. Een aanrader!
-
Hunan: pittig, maar net even anders
Ook in Hunan houden ze van pittig eten, maar de smaak is anders dan in Sichuan. Hier wordt veel gebruikgemaakt van verse chilipepers, knoflook en gefermenteerde ingrediënten. De gerechten zijn vaak krachtig, kruidig en behoorlijk pittig.
Probeer bijvoorbeeld Duo Jiao Yu Tou: een gerecht van viskop met gehakte, ingelegde chilipepers. Misschien niet voor iedereen de eerste keuze, maar wel een mooie kennismaking met de lokale eetcultuur.
-
Yunnan: kleurrijk, vers en verrassend
In het zuidwesten van China ligt Yunnan, een provincie met een heel eigen keuken. Door de bergachtige omgeving, de vele etnische groepen en de nabijheid van Zuidoost-Azië vind je hier een bijzondere combinatie van smaken.
Er wordt veel gekookt met verse kruiden, wilde paddenstoelen, groenten, rijst en specerijen. Een gerecht dat je zeker moet proberen is Crossing the Bridge Noodles. Je krijgt een kom met gloeiend hete bouillon en verschillende ingrediënten, zoals vlees, groenten en noedels, die je zelf aan de soep toevoegt.
Ook de paddenstoelen uit de bergen zijn bijzonder geliefd. In het juiste seizoen vind je hier allerlei soorten die je niet snel ergens anders tegenkomt.
-
Xinjiang: een compleet andere keuken
Wie in Xinjiang komt, merkt direct dat de Chinese keuken hier een heel ander gezicht heeft. Deze autonome regio in het noordwesten van China ligt aan de oude Zijderoute en heeft sterke culturele invloeden uit Centraal-Azië. De Oeigoerse keuken is dan ook heel anders dan de bekende Chinese streekkeukens.
Verwacht hier minder rijstgerechten en gestoomde dumplings, maar juist veel lamsvlees, gegrilde spiesen, versgebakken brood, noedels en geurige specerijen. Komijn, chili en ui spelen een belangrijke rol.
Een absolute aanrader is kawap: kruidige lams- of vleesspiesjes die op houtskool worden gegrild. De geur van komijn en geroosterd vlees komt je op straat vaak al tegemoet.
Ook Dapanji is een populair gerecht. Dit is een grote schaal met kip, aardappelen, paprika en een kruidige saus, vaak geserveerd met brede noedels.
En dan zijn er de handgetrokken noedels, laghman, die worden geserveerd met vlees en groenten in een smaakvolle saus. Ook het platte, ronde brood naan is hier niet weg te denken.
De keuken van Xinjiang heeft bovendien veel gemeen met die van landen als Oezbekistan en Kirgizië. Je komt er bijvoorbeeld ook samsa tegen: knapperige, gevulde deeghapjes met meestal lamsvlees en ui. En wie aan shoarma denkt, ziet ook overeenkomsten met de gekruide, aan het spit bereide vleesgerechten uit de regio. Het is een culinaire wereld die je misschien eerder met Centraal-Azië associeert dan met China!
Wat moet je écht gegeten hebben tijdens je reis door China?
Er zijn een paar gerechten die eigenlijk niet op je culinaire lijstje mogen ontbreken. Of je nu in een lokaal eethuisje aanschuift, een drukke avondmarkt bezoekt of uitgebreid gaat dineren: dit zijn de smaken die je reis extra bijzonder maken.
- Dumplings (Jiaozi): kleine deegpakketjes gevuld met bijvoorbeeld varkensvlees, garnalen of groenten. Gestoomd, gekookt of gebakken. Vooral leuk om eens zelf te maken tijdens een kookworkshop.
- Peking eend: krokante eend met flinterdunne pannenkoekjes, komkommer, lente-ui en hoisinsaus.
- Xiaolongbao: gestoomde dumplings met een heerlijke warme bouillon binnenin.
- Hotpot: samen koken aan tafel in een grote pan met bouillon. Een gezellige en typisch Chinese eetervaring.
- Biang Biang noedels: brede, handgetrokken noedels uit de provincie Shaanxi, vaak geserveerd met chiliolie, knoflook en groenten.
- Jianbing: een hartige Chinese pannenkoek die vooral populair is als ontbijt. Gevuld met ei, lente-ui, sauzen en vaak een krokant stukje deeg.
- Baozi: zachte, gestoomde broodjes met een hartige of soms zoete vulling.
- Kawap uit Xinjiang: kruidige gegrilde vleesspiesjes die je het liefst vers van de barbecue eet.
- Tanghulu: fruit, vaak aardbeien of Chinese meidoornbessen, op een stokje met een knapperig laagje gekaramelliseerde suiker. Je ziet ze veel op straat- en avondmarkten.
-
De Chinese eetcultuur zelf beleven
Het leukste aan eten in China is misschien wel dat je je er helemaal in kunt onderdompelen. Loop eens over een lokale avondmarkt, waar je de heerlijkste geuren tegemoetkomen. Schuif aan bij een klein restaurant waar families samen eten, probeer iets waarvan je de naam niet kent of volg een kookworkshop om de geheimen van de Chinese keuken te ontdekken.
En wees vooral nieuwsgierig. Niet ieder gerecht zal direct je favoriet worden, maar juist dat maakt het zo leuk. Van een dampende kom noedelsoep in Beijing tot een barbecue met lamsvleesspiesjes in Xinjiang: iedere maaltijd vertelt iets over de plek waar je bent.
Want China ontdek je niet alleen bij tempels, paleizen en indrukwekkende landschappen. Soms leer je het land juist het beste kennen door samen aan tafel te schuiven. Eet smakelijk, of zoals ze in China zeggen: Màn man chī! (Eet rustig en geniet!)